F-Gaz Sızdırmazlık Yönetmeliği Nedir?
F-Gaz Sızdırmazlık Yönetmeliği Nedir?
F-Gaz Sızdırmazlık Yönetmeliği, florlu sera gazlarının kullanımı, depolanması, geri kazanımı, sızdırmazlık kontrolleri ve sertifikasyon süreçlerini düzenleyen çevre odaklı bir mevzuattır. Soğutma, klima, ısı pompası ve yangın söndürme sistemlerinde yaygın olarak kullanılan F-gazların atmosfere kaçmasını engelleyerek küresel ısınmayı azaltmayı hedefler.
2025 yılı itibarıyla Türkiye, AB yönetmeliklerine uyumlu şekilde F-gaz kullanımını sıkı şekilde kontrol eden bu yönetmeliği aktif olarak uygulamaktadır. Bu nedenle işletmeler, teknik servis firmaları ve ekipman sahipleri için yönetmelik gereklerine uymak hem zorunlu hem de çevresel bir sorumluluktur.
F-Gaz Nedir ve Neden Sızdırmazlık Yönetmeliği Gereklidir?
F-gazlar; HFC, PFC ve SF6 gibi florlu gazlardan oluşur ve yüksek GWP (Global Warming Potential – Küresel Isınma Potansiyeli) değerleri nedeniyle atmosfere sızdığında ciddi iklim etkileri yaratır. Bu nedenle F-gaz içeren sistemlerin:
- Düzenli olarak kontrol edilmesi,
- Olası kaçakların tespit edilmesi,
- Sızıntıların onarılması,
- Gazın geri kazanılması
yasal bir zorunluluk hâline gelmiştir.
Bu yönetmelik yalnızca çevreyi korumak için değil, aynı zamanda işletmelerin enerji verimliliği ve cihaz performansı açısından uzun vadeli tasarruf sağlaması için de önemlidir.
F-Gaz Sızdırmazlık Yönetmeliğinin Kapsamı
Hangi Sektörler ve Ekipmanlar Yönetmelik Kapsamına Girer?
- Yönetmelik şu sistemleri kapsar:
- Endüstriyel soğutma sistemleri
- Ticari soğutma cihazları (market dolapları vb.)
- Klima sistemleri
- VRF/VRV sistemleri
- Isı pompaları
- Yangın söndürme tüp ve sistemleri
- Soğuk hava depoları
- Chiller sistemleri
Bu ekipmanların tamamı, belirli periyotlarla zorunlu sızdırmazlık kontrolüne tabidir.
F-Gaz Sızdırmazlık Yönetmeliğinin Getirdiği Zorunluluklar
1. Düzenli Sızdırmazlık (Kaçak) Kontrolü
Yönetmelik, ekipmanın içerdiği gaz miktarına göre farklı periyotlarda kaçak testi yapılmasını zorunlu kılar. Bu kontroller:
- Sertifikalı personel tarafından yapılmalı,
- Özel kaçak tespit cihazları kullanılmalı,
- Raporlanmalı ve kayıt altına alınmalıdır.
2. Kayıt Tutma ve Raporlama Zorunluluğu
İşletmeler aşağıdaki bilgileri düzenli olarak kayıt altına almalıdır:
- Gaz tipi ve miktarı
- Gaz dolum ve eksiltme kayıtları
- Geri kazanılan veya bertaraf edilen gaz miktarı
- Sızdırmazlık test tarihleri
- Onarım bilgileri
- Yetkili teknisyenin sertifika numarası
Bu kayıtlar denetimlerde istenmekte ve saklanması yasal zorunluluktur.
3. Sertifikalı Personel ile Çalışma
Yönetmelik gereği:
✔ Montaj
✔ Bakım-onarım
✔ Kaçak kontrolü
✔ Gaz dolumu
✔ Gaz geri kazanımı
işlemleri yalnızca F-gaz sertifikalı teknisyenler ve yetkili firmalar tarafından yapılabilir.
Sertifikasız müdahale cezai işlem doğurur.
4. Gaz Etiketleme Zorunluluğu
Ekipman üzerinde şu bilgilerin bulunduğu etiketler olmalıdır:
- Kullanılan gazın türü
- CO₂ eşdeğeri (GWP değeri)
- Tesisatın sızdırmaz olduğu bilgisi
- Sertifikalı personel detayları
5. Gaz Geri Kazanımı ve Bertarafı
Gaz değişimi veya sistem sökümü sırasında F-gaz atmosferde bırakılmaz.
Yetkili teknisyen tarafından:
Gaz geri kazanılır,
Kayıt altına alınır,
Lisanslı bertaraf firmalarına teslim edilir.
Bu süreç yönetmelikte açık şekilde düzenlenmiştir.
Türkiye’de F-Gaz Sızdırmazlık Yönetmeliği (2025 Güncel Durum)
Türkiye’de F-gaz düzenlemeleri:
2018 yılında ilk kez Resmî Gazete’de yayımlanmış,
2022 yılında AB Yönetmeliği 517/2014’e uyumlu şekilde güncellenmiş,
2025 itibarıyla sistematik olarak denetlenmeye başlanmıştır.
Artık F-gaz içeren sistemlerin tamamında:
Sızdırmazlık testleri,
Kayıt tutma,
Sertifikasyon,
Gaz geri kazanımı
Zorunlu hâle gelmiştir.
Bu nedenle işletmelerin ekipmanlarını yeni yönetmeliğe uygun hâle getirmesi gerekmektedir.
F-Gaz Sızdırmazlık Kontrollerinin Faydaları
1. Çevreyi Korur
Yüksek GWP değerine sahip F-gazların atmosfere sızması engellenir.
2. Enerji Verimliliğini Artırır
Sızıntı yaşayan sistem daha fazla enerji tüketir.
Düzenli kontrol → düşük enerji maliyeti.
3. Ekipman Ömrünü Uzatır
Basınç ve gaz dengesi korunur, cihaz daha stabil çalışır.
4. Arıza ve Maliyetleri Azaltır
Kaçak önceden tespit edildiğinde büyük arızaların önüne geçilir.
5. Yasal Ceza Riskini Ortadan Kaldırır
Yönetmeliğe uymayan işletmelerde ağır idari para cezaları uygulanabilir.
Kimler F-Gaz Sızdırmazlık Testi Yaptırmak Zorundadır?
Aşağıdaki işletmeler F-gaz sızdırmazlık kontrolü yaptırmakla yükümlüdür:
- Oteller
- AVM’ler
- Fabrikalar
- Soğuk hava depoları
- Hastaneler
- Zincir marketler
- Endüstriyel tesisler
- Üretim işletmeleri
Kısacası F-gaz içeren sisteme sahip herkes bu yönetmeliğe tabidir.
Sonuç: F-Gaz Sızdırmazlık Yönetmeliğine Uymak Neden Zorunludur?
F-Gaz Sızdırmazlık Yönetmeliği, hem hukuki yükümlülükleri hem de çevresel sorumlulukları bir araya getiren kritik bir düzenlemedir. İşletmeler:
- Yasal cezalardan kaçınmak,
- Çevreyi korumak,
- Sistem performansını artırmak,
- Enerji maliyetlerini düşürmek
için bu yönetmeliğe uygun hareket etmek zorundadır.